Czym jest Bitcoin? Jak działa – prostym językiem

Bitcoin to cyfrowa waluta i sieć płatności, która działa bez banku, firmy czy rządu na czele. Opisał go w 2008 roku w dokumencie technicznym autor o pseudonimie Satoshi Nakamoto, a sieć wystartowała w styczniu 2009 roku.

Podstawowa idea

Każda transakcja bitcoinowa jest zapisywana w publicznym rejestrze zwanym blockchainem. Tysiące komputerów (węzłów) na całym świecie przechowuje jego kopię i sprawdza, czy każda nowa transakcja przestrzega reguł, np. czy nikt nie wydaje tych samych monet dwa razy.

Kopanie i proof of work

Nowe transakcje grupuje się w bloki, średnio mniej więcej co 10 minut. Górnicy rywalizują o dodanie kolejnego bloku, wykonując ogromną pracę obliczeniową (proof of work). Zwycięzca dostaje nowo utworzone bitcoiny plus opłaty transakcyjne. Ta praca sprawia, że przepisanie wcześniejszych bloków jest skrajnie drogie – i to zabezpiecza rejestr.

Limit 21 milionów i halvingi

Protokół ogranicza łączną podaż do 21 milionów BTC. Nagroda za wykopanie bloku zmniejsza się o połowę mniej więcej co cztery lata (co 210 000 bloków). To tzw. halving, który spowalnia nową podaż, aż około roku 2140 spadnie ona niemal do zera.

Klucze i portfele

Nie trzymasz bitcoina w pliku. Trzymasz klucze prywatne, którymi podpisujesz transakcje. Aplikacja portfela przechowuje te klucze. Jeśli je zgubisz (lub frazę odzyskiwania, która stanowi ich kopię), monety przepadają. Jeśli zdobędzie je ktoś inny, może je zabrać. Gdy zostawiasz monety na giełdzie, to giełda trzyma klucze za Ciebie.

Dlaczego ludzie go kupują

Zwolennicy widzą w bitcoinie „cyfrowe złoto”: rzadkie, trudne do ocenzurowania i niekontrolowane przez bank centralny. Od 2024 roku w USA notowane są spotowe ETF-y na bitcoina, które pozwalają inwestować przez zwykły rachunek maklerski.

Główne ryzyka

• Zmienność. Spadki o 50% i więcej zdarzały się kilkukrotnie.
• Utrata i kradzież. Błędy są zwykle nieodwracalne, a oszustwa powszechne.
• Regulacje i podatki. Przepisy różnią się w zależności od kraju i ciągle się zmieniają. W UE dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów podlegają teraz regulacji MiCA.

Źródła

• Satoshi Nakamoto: Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System (2008)
• Bitcoin.org: How does Bitcoin work?
• U.S. SEC: Statement on the approval of spot bitcoin ETPs (10 stycznia 2024)
• ESMA: Markets in Crypto-Assets Regulation (MiCA)

Treść edukacyjna, nie stanowi porady inwestycyjnej.